• moomall

"งิ้วจีน" กับ "ต้นงิ้ว" เกี่ยวข้องกันอย่างไร?

อัพเดตเมื่อ: 27 ธ.ค. 2019

ทำไมคำว่า ‘งิ้ว’ ถึงมีความหมายสองแบบ ซึ่งทั้งสองความหมายยังดูไม่ใกล้เคียงกันอีกด้วย มาร่วมไขคำตอบไปด้วยกัน

“โอ๊ย..แต่งหน้าหนาแบบนี้จะไปเล่นงิ้วที่ไหนล่ะ แล้วก็อย่าไปให้ท่าผู้ชายมากนะยะ เดี๋ยวได้ไปปีนต้นงิ้วในนรกหรอกเธอ..."

.

งิ้วในประโยคข้างต้นมีความหมายถึงสองแบบ หมายถึง “ละครจีนแบบโบราณ” และ “ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง”

.

แล้วละครจีนโบราณเกี่ยวอะไรกับไม้ต้นขนาดใหญ่ล่ะ!?


เปิดตำนาน ต้นงิ้ว ครั้งแรกปรากฏขึ้นตั้งแต่เมื่อไหร่

ต้นงิ้ว มีหลักฐานว่าพบครั้งแรกใน ไตรภูมิกถา หรือที่เรารู้จักกันในชื่อ ไตรภูมิพระร่วง

.

ที่ถูกแต่งขึ้นโดยพญาลิไท แห่งกรุงสุโขทัยเมื่อกว่า 600 ปีมาแล้ว


โดยเนื้อหาหลักจะพูดถึงกามภูมิ รูปภูมิ และ อรูปภูมิ

.

รูปภูมิและอรูปภูมิเป็นที่อยู่ของพรหม ซึ่งล้วนแต่เสวยสุขอยู่ในฌานสมาบัติขั้นต่างๆ

.

มีอายุยาวนานนับกัลป์ รอเวลาเข้าสู่นิพพานในที่สุด

.

ส่วนกามภูมินั้นเป็นที่อยู่ของสิ่งมีชีวิต ที่ยังข้องเกี่ยวอยู่กับกิเลส ประกอบด้วยทุคติภูมิ (อบายภูมิ) และสุคติภูมิ

.

บรรดาสัตว์นรก สัตว์เดียรัจฉาน อสุรกาย มนุษย์ และเทวดาทั้งหลายต่างก็อยู่ในกามภูมิด้วยกันทั้งสิ้น

.

ในหนังสือไตรภูมิกถามีคำบรรยายถึงต้นไม้ที่ขึ้นอยู่ในกามภูมิชั้นต่างๆ หลายชนิดด้วยกัน

.

มีต้นไม้ชนิดหนึ่งปรากฏขึ้นอยู่หลายภูมิ และคนไทยส่วนใหญ่รู้จักกันดี นั่นคือ ต้นงิ้ว

.

ในนรกภูมิ (เป็นส่วนหนึ่งของอบายภูมิ) มีนรกขุมหนึ่งชื่อโลหสิมพลีนรก


หนังสือไตรภูมิกถาบรรยายสภาพโลหสิมพลีนรกว่า

.

“…ฝูงคนอันทำชู้ด้วยเมียท่านก็ดี แลผู้หญิงอันมีผัวแล้วแลทำชู้จากผัวก็ดี

.

คนฝูงนั้นตายไปเกิดในนรกนั้น นรกนั้นมีป่างิ้วป่าหนึ่งหลายต้นนักแล

.

ต้นงิ้วนั้นต้นสูงได้ต้นแลโยชน์ แลหนามงิ้วนั้นเทียรย่อมเหล็กแดงเป็นเปลวลุกอยู่

.

แลหนามงิ้วนั้นยาวได้ 10 นิ้วมือ เป็นเปลวไฟลุกอยู่บ่ห่อนจะรู้ดับสักคาบแล...”

.

จากหนังสือไตรภูมิกถาตอนนี้ทำให้เกิดคำในสำนวนภาษาไทยขึ้น คือ

.

สำนวน “ปีนต้นงิ้ว” หมายถึง ผู้ที่คบชู้เมื่อตายจะต้องไปปีนต้นงิ้วในนรกนั่นเอง


สำหรับโลกมนุษย์ งิ้วเป็นต้นไม้ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ลำต้นตลอดจนกิ่งก้านมีหนามแหลมคม

.

ดอกสีแดงหรือแสดแดง ผลของงิ้วคล้ายผลนุ่น ภายในมีปุยละเอียดเช่นเดียวเช่นเดียวกับปุยนุ่น

.

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ของงิ้ว คือ Bombax malabaricum DC. ภาษาอังกฤษเรียก Silk cotton tree


งิ้ว เอกลักษณ์จีนที่กำลังเลือนหาย

อ้างอิงจากสารานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน งิ้ว เป็นมหรสพอย่างหนึ่งของจีน

.

เล่นเป็นเรื่องราว มีการขับร้อง และเจรจาประกอบท่าทางการแสดง


หากย้อนกลับไปถึงต้นกำเนิดพบว่าการแสดงงิ้วนั้น เกิดขึ้นในสมัยราชวงศ์ถัง

.

พัฒนาต่อจนเป็นแบบแผนในสมัยราชวงศ์ซ่ง


งิ้วเข้ามาในไทยตั้งแต่รัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์ พ.ศ. 2228 (ค.ศ. 1685) ได้มีบันทึกของบาทหลวงชัวซีย์

.

ซึ่งได้กล่าวถึงการแสดงงานฉลองที่ทำเนียบของพระยาวิชเยนทร์ (คอนแสตนติน ฟอลคอน) ว่า

.

“...งานฉลองปิดท้ายรายการลงด้วยงิ้วหรือโศกนาฎกรรมจีน มีตัวแสดงจากมณฑลกวางตุ้งคณะหนึ่ง และจากเมืองจินเจาคณะหนึ่ง...”

.

จะเห็นได้ว่า คำว่า ‘งิ้ว’ ที่แปลว่า ‘ละครจีน’ เข้ามาในไทยตั้งแต่สมัยอยุธยาแล้ว


แล้วคำว่า งิ้ว มาจากไหนล่ะ

คำว่า งิ้ว ที่เข้ามาในประเทศไทยนั้น น่าจะถอดเสียงมาจากภาษาจีน ซึ่งน่าจะมาจากคำว่า 優(优) ซึ่งออกเสียงว่า อิว

.

อาจารย์ ถาวร สิกขโกศล นักวิชาการด้านจีนกล่าวว่า คำว่า 優(优) หรือ อิว

.

ในยุคโบราณ หมายถึง การเล่นตลกให้หัวเราะ ไผอิว หมายถึงนักแสดงตลก

.

ไผอิว เป็นรากฐานสำคัญสายหนึ่งของงิ้ว ภายหลังคำว่า อิว จึงหมายถึง นักแสดงงิ้ว และเพี้ยนมาจนถึงปัจจุบัน

.

นอกจากลีลาการร่ายรำ และการเคลื่อนไหวของผู้แสดงแล้ว เสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย

.

ตลอดจนการแต่งหน้าก็เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้งิ้วมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

.

อย่างเช่นสีสันของการแต่งหน้าที่แตกต่างกันไป ก็จะบ่งบอกถึงบุคลิก และอุปนิสัยของตัวละครได้


บทบาทที่ต่างกัน

ตัวละครของงิ้วปักกิ่ง แบ่งเป็น 4 ตัวหลัก คือ

  • “生(เซิง)” หมายถึงตัวละครชาย

  • “旦(ต้าน)” หมายถึงตัวละครหญิง

  • “净(จิ้ง)” หมายถึงตัวประกอบชายที่มีบุคลิกลักษณะโดดเด่น

  • “丑(โฉ่ว)” หมายถึงตัวละครตลกหรือตัวโกง

.

ซึ่งการแต่งหน้าก็จะแตกต่างกันไปตามบทที่ได้รับด้วย

.

ดังนั้น จึงสันนิษฐานได้ว่า คำว่างิ้วที่หมายถึงต้นไม้นั้นน่าจะมีอยู่ก่อนแล้ว

.

ส่วนคำว่างิ้วที่หมายถึงอุปรากรจีนนั้นเพี้ยนมาจากคำว่า ‘อิว’ ที่แปลว่า การเล่นตลกให้หัวเราะ นั่นเอง

ผมคิดว่า สังคมไทยในปัจจุบัน ‘งิ้ว’ ค่อยๆ เลือนหายไปทุกที ไม่ว่าจะเป็น โรงงิ้ว คณะงิ้ว

.

ต้นงิ้วหรือเทคนิคการแต่งหน้าแบบงิ้ว ค่อยๆ ถูกกาลเวลาลบเลือนไปทุกที

.

เราจึงควรช่วยกันร่วมอนุรักษ์วัฒนธรรมการแสดงงิ้ว และคุณประโยชน์ของต้นงิ้วไว้ให้คนรุ่นหลังรู้จักสืบไป


พูดถึงงิ้วแล้ว เรามักจะคิดถึงการแสดงงิ้วที่จำเป็นต้องแต่งหน้าขาวๆ ทาปากแดงๆ คิดแล้วคงล้างยากไม่เบา แต่ไม่ต้องห่วง เพียงมี ‘Bioderma Cleansing สูตร Sensibio H2O(สำหรับผิวแพ้ง่าย) และ Sebium H2O(ผิวมันเป็นสิว)’


คลีนเซอร์ และเมคอัพรีมูฟเวอร์อันดับหนึ่ง เหมาะกับผิวแพ้ง่าย และผิวมันเป็นสิว เมคอัพหนาแค่ไหนก็ล้างออกได้ง่ายๆ แน่นอน


ที่มา doctor, silpa-mag, beijinggopraggkit, hanyuban

#moomall #Bioderma #ChineaseOpera #ต้นงิ้ว

ดู 279 ครั้ง